มีข้อผิดพลาด
  • แทมเพลตที่ใช้แสดงผลในส่วนนี้ไม่สมบูรณ์กรุณาติดต่อผู้ดูแล

ลมอุ่นใต้ปีกของ...เหยี่ยว อพยพ
…เห มันฤดูทางตอนเหนือของโลกเย็นยะเยือก นกหนีหนาวบินไปถึงที่ใด น้ำหลากไหลไปเป็นสายน้ำ หลายสิ่งกับอากาศตามฤดูกาล ส่งผลให้นกล่าเหยื่อโบยบิน หาแหล่งอาหารกับอากาศอันอบอุ่น ในธรรมชาติ ที่แผ่นดินอันอบอุ่น ใกล้เส้นศูนย์สูตร...



ลมอุ่นใต้ปีก
เมื่อ ยืนอยู่ที่สูงเราจะรู้ว่ายิ่งสู่ยิ่งหนาวรวมถึงลมพัดแรง มาปีนี้ผมจึงปีนภูเขาอยู่ที่สูงๆบ่อยๆ แถมปีนี้มีโอกาสได้ชมของแปลก หลากหลายอย่างในประเทศไทย ซึ่งตอนที่แล้ว ผมจะบอกว่าอยู่กับป่า สัตว์ป่า และท้องทะเล



มา วันนี้ มีอีกสิ่งที่แปลกที่ต้องบอกว่า หนึ่งปีมีให้ชมเพียงครั้งเดียว คือ การเดินทางอพยพของนกเหยี่ยวในสายพันธุ์ต่างๆ ที่นักสำรวจสามารถพบเห็น และตั้งชื่อจดบันทึก เช่น เหยี่ยวผึ้ง เหยี่ยวชิครา เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น เหยี่ยวหน้าเทา เหยี่ยวกิ่งกาดำ เหยี่ยวแดง(พบมากแถวปากน้ำทั่วไป) เหยี่ยวดำ เหยี่ยวนกเขาหงอน เหยี่ยวทุ่ง หรือเจ้าเวหาอินทรีปีกลาย และนกประจำถิ่นอีกหลายชนิด




ส่วนวันนี้แบกกล้องพร้อม เลนด์ 400 mm. จะมาบันทึกภาพนก ส่วนจะได้นกสายพันธุ์ใดบ้าง ก็ลองชมดู...ครับ



ตอนนี้ไปจนถึงปลายปี ในแถบบ้านเรา ท่านอาจจะเห็นนกเหยี่ยวในพื้นที่ทั่วๆไป ในส่วนต่างๆของประเทศบ่อยกว่าช่วงเดือนอื่นๆ



แต่ ครั้งนี้นักวิชาเกิน ที่เรียนรู้จากโลกความเป็นจริงอย่าง นายเอกเขนก ขอออกตัวก่อนว่าความรู้เรื่องการบิน เดินทางของนกนั้นมีน้อย แต่ก็ได้รับความรู้จากบางท่านที่ คณะเรากำลังเดินทางไปหา และออกไปชมการเดินทางของนกอพยพพร้อมๆกัน



จาก การพูดคุยกับท่าน ผู้อำนวยการสำนักงานการท่องเที่ยว(ททท.)จังหวัดชุมพร นายอุทัย วรมาศกุล กล่าวว่า ผู้รู้ได้อธิบายว่า มวลอากาศร้อนกับกระแสลม ลมอุ่นใต้ปีก มีความจำเป็นต่อการบินอพยพของนกล่าเหยื่อ ที่ต้องเดินทางย้ายถิ่นฐานระยะไกลนั้น จะมีช่วงเวลาอพยพที่แตกต่างกัน



นก ล่าเหยื่อมีโครงสร้างร่างกาย เอื้อประโยชน์จากมวลอากาศร้อนกับกระแสลม เพื่อบินอพยพในเวลากลางวัน มวลอากาศร้อนเกิดจากดวงอาทิตย์ที่สะสมอยู่บนผิวโลกแล้วค่อยๆคายความร้อนออก มา ไอความร้อนจะค่อยๆลอยตัวสูงขึ้น รวมตัวกันจนมีความหนาแน่น ส่วนกระแสลมส่งท้ายนั้น มีส่วนสำคัญที่ทำให้นกบินได้เร็วขึ้นและไกล และจะยิ่งมีความจำเป็นมากยิ่งขึ้น ถ้าหากนกบางตัวจำต้องบินข้ามทะเล



ทั้งหมดนี้ที่กล่าวมาพอสังเขป ก็ให้พอรู้ว่านกบินมาไกลๆได้อย่างไร และนกลดพลังงานในระหว่างการกระพือปีกอพยพ มาได้อย่างยาวไกล...
จุดพบเห็นการบินย้ายถิ่น
เดือน กันยายนภูมิอากาศทางตอนเหนือของโลก แถบประเทศรัสเซีย มองโกเลีย จีน เกาหลี ญี่ปุ่น เริ่มมีหิมะและหนาวเย็น ส่งผลให้นกล่าเหยื่อทั้งหลาย ที่อาศัยอยู่แถบซีกโลกตอนเหนือ เริ่มขาดแคลนอาหาร นกเหล่านี้จึงต้องเดินทางลงมาทางซีกโลกใต้ ซึ่งมีอากาศอบอุ่น อาหารอุดมสมบูรณ์



ใน ฤดูกาลเช่นนี้ ตามแหล่งน้ำ ป่าเขาเราจึงมักพบ ทั้งนกประจำถิ่น นกอพยพ และนกล่าเหยื่ออย่างเหยี่ยว แต่หากจะดูนกล่าเหยื่อแบบไม่ผิดหวัง ก็ต้องเลือกพื้นที่ บริเวณแหลมมลายูแถบจังหวัดชุมพร จังหวัดระนอง ซึ่งจุดนี้เป็นส่วนที่แคบที่สุดของแหลมมลายู เหมาะสมอย่างยิ่งต่อการเฝ้าดูฝูงนกล่าเหยื่อที่บินผ่านเป็นจำนวนมากในแต่ละ วัน นับเป็นแสนตัวในแต่ละปีของช่วงเดือนกันยายน ตุลาคมของทุกปี หากใครพลาดปีนี้ ก็รอปีต่อไป



ซึ่ง ช่วงนี้ผมไปมาหลายจุด ตั้งแต่ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ(พบบินเป็นฝูงที่ อ.ปากช่อง) ภาคใต้ที่จังหวัดพัทลุง(ทะเลน้อย) ระนอง(แถวท่าเรือขึ้นปลาและท่าเรือข้ามไปวิกเตอเรียพอยต์) ประจวบคีรีขันธ์(เขาเรด้าห์) และจังหวัดชุมพร(เขาดินสอ,บ้านอู่ตะเภา-ท่ายาง)



ซึ่ง ทุกที่ ที่ไปไม่ผิดหวังต่อรีลาการบินด้วยลมใต้ปีก สำหรับนกล่าเหยื่อบินอพยพย้ายถิ่น มักจะใช้เส้นทางฝั่งตะวันตกของจังหวัดชุมพร บริเวณแนวเทือกเขาตะเนาศรี เพราะกระแสลมจะยกตัวขึ้นสูงเมื่อลมประทะกับภูเขา
สาเหตุการอพยพย้ายถิ่น
ก่อน ที่สภาพอากาศจะเปลี่ยนแปลง ระดับอุณหภูมิลดลงเรื่อยๆ หิมะตกหนัก น้ำเป็นน้ำแข็ง จึงเป็นแรงกระตุ้น ส่งสัญญาณต่อนักล่าเหยื่อ ให้กินอาหารมากขึ้น เพื่อสะสมพลังงานในรูปแบบของไขมัน ใช้เป็นพลังงานในการบินย้ายถิ่น



จาก ข้อมูลของแหล่งข่าวกล่าวว่าในราวเดือนสิงหาคมถึงพฤศจิกายน นกส่วนใหญ่จะบินโดยไม่หยุดแวะพัก มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่แวะพักหากินระหว่างทางในแต่ละวัน เมื่อถึงเวลาเย็นจะพักผ่อนในเวลากลางคืน เพื่อเตรียมตัวอพยพในวันรุ่งขึ้น เป็นแบบนี้ทุกวันจนกว่าจะถึงเป้าหมาย ในบริเวณแถบประเทศใกล้เส้นศูนย์สูตร เช่น ประเทศไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย เป็นต้น




และนกล่าเหยื่อเหล่านี้ จะบินอพยพกลับ เพื่อไปทำรังวางไข่อีกครั้งในราวเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม ของปีถัดไป...
ข้อมูลจำเพราะ
ด้วย สภาพอากาศอบอ้าวถึงร้อน การเตรียมตัวดูเหยี่ยวอพยพ จึงจำเป็นต้องมีอุปกรณ์ เช่น หมวกกันแดด แว่นกันแดด(ถนอมสายตา) เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ครีมกันแดด กล้องสองตาและกล้องตาเดียว(สโคป)



นอกจากนี้ควรเตรียมคู่มือและข้อมูลเกี่ยวกับการชมนกอพยพด้วยเพื่อเพิ่มความสนุกสนานในการชม




เรื่อง คนเดินทาง / ภาพ วีระศักดิ์ ภักดี
ขอบ คุณ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานจังหวัดชุมพร ที่อำนวยความสะดวก เอื้อเฟื้อการเดินทาง 111/11-12 ถ.ทวีสินค้า ต.ท่าตะเภา อ.เมือง จ.ชุมพร 86000 โทร. 077-501831

Additional information